Politiek Dagboek

Beschouwingen van Raphael Smit over Politiek Amersfoort en Omstreken

leave a comment »

Cultuurverschillen op Kerstdag

Maandag 25 december 2006

Vijftig jaar geleden had ik, zoals veel scholieren, een krantenwijk. De Volkskrant, een toen nog niet zo veel gelezen ochtendkrant. Mijn bezorgwijk lag op de grens van Bussum en Naarden, globaal begrensd door de Brediusweg, de spoorlijn en de oude Amersfoortse Straatweg. Een uitgebreid gebied met veel grote tuinen, de groene brievenbus aan de straat bestond nog niet. Elke ochtend legde ik voor dag en dauw vele kilometers af, jaloers op de bijna huis-aan-huis opererende Telegraafbezorgers.
Ook toen werd er rond nieuwjaar een kaartje voor de prettige feestdagen overhandigd, met als beloning een fooitje. Een kwartje was mooi, een gulden normaal, een rijksdaalder een zeldenheid. Maar één ding deed ik niet: je ging niet op zon- en feestdagen langs de deur. En zeker niet op Eerste Kerstdag, de familiedag bij uitstek. De meeste mensen gingen toen nog naar de kerk, sommigen alleen nog maar op deze dag.

Tijden veranderen. Deze dag ging, terwijl ik keek naar de tv-uitzending van het Concertgebouworkest die Beethovens Negende uitvoerde, de bel. Aan de deur stonden twee jongens met een kaartje: de bezorgers van de Amersfoortse Courant. Hun Moslimachtergrond was onmiskenbaar. Dus heb ik ze, als niet meer gelovige rooms-katholiek, uitgelegd dat 25 december in onze cultuur een dag is waarop de geboorte van Jezus Christus wordt gevierd. Wie zal het ze anders vertellen! Een dag dus die voor de doorsnee-Hollander niet de dag is waarop de krantenbezorger wordt verwacht. De fooi die zij van mij kregen was lager dan gebruikelijk, maar of ze het echt begrepen waag ik te betwijfelen. Veel zullen ze deze dag niet hebben opgehaald.

De toekomst van de kantorenmarkt

Zondag 24 december 2006

Deze maand heeft de vakgroep Bedrijfs Onroerend Goed van de NVM zijn Nationaal Vestigingsplaatsonderzoek 2006 uitgebracht. In het onderzoek zijn zeventig gemeenten doorgelicht op de ontwikkeling in de kantorenmarkt. Uiteraard is Amersfoort een van de onderzochte regio’s. De kop boven het aan Amersfoort gewijde onderdeel klinkt onheilspellend: ‘Stad voelt concurrentie van Utrecht toenemen’. De gunstige situatie in Amersfoort is voorbij nu Utrecht weer over voldoende huisvestingsmogelijkheden beschikt, zoals in Papendorp en Leidsche Rijn.
Het onderzoek benadrukt dat Amersfoort de afgelopen jaren goed heeft geboerd. De stad profiteert van zijn centrale ligging. Maar uit het onderzoek blijkt ook dat Amersfoort de laatste jaren een stap terug heeft gezet. Tegelijkertijd is het aanbod fors toegenomen, mede door verhuizingen van bestaande bedrijven binnen de stad. Bij de ontwikkeling van zo’n 185.000 vierkante meter kantoorruimte in de Stationsomgeving en in Vathorst zal Amersfoort behoorlijk last krijgen van de concurrentie uit Utrecht, concluderen de onderzoekers.

Maar het is natuurlijk niet alleen de concurrentie die onze stad parten speelt. In heel Nederland is een overproductie aan nieuwbouwlocaties. Piet Eichholtz, hoogleraar aan de Universiteit in Maastricht, heeft laatst gesuggereerd om in ons land maar helemaal geen nieuwe kantoorpanden meer te ontwikkelen en leegkomende panden om te zetten in woonruimte. Misschien een tikkeltje al te doortastend, maar achter deze opmerking schuilt wel een verwachting die door veel meer wetenschappers wordt gedeeld. De bevolkingsgroei in ons land stagneert, arbeidsverhoudingen veranderen en technologische ontwikkelingen hebben invloed op de behoefte aan nieuwe werklocaties. Nadenken is dus geboden.

Ruimte voor jonge kunstenaars

Zaterdag 23 december 2006

Sander van Mil, Marisja Smit en Thijs Trompert zijn drie jonge kunstenaars die momenteel beschikken over atelierruimte in de oude fabriekspanden van Rohm en Haas. De Amersfoortse Courant wijdt deze dag aandacht aan het dreigende vertrek van deze kunstenaars. De gemeente wil de panden waarschijnlijk wel behouden, maar deze zouden dan plaats moeten bieden aan gearriveerde bedrijfjes die voor de gemeente meer geld opbrengen. April 2008 blijkt voor de drie kunstenaars de fatale datum te worden.
Zij zijn niet de enige kunstenaars aan de Kleine Koppel die in oude bedrijfspanden langs de Eem hun creativiteit ontwikkelen. Inez de Heer Kloots, Theo van der Hoeven, Irma Mulder, Barry van Malsen en Ger van Rheenen zijn evenzeer bedreigd door toekomstige ontwikkelingen waarbij hun oude industrieruimten moeten wijken.

Heeft de gemeente hierbij een rol te vervullen? ‘Nou, soms vinden kunstenaars zelf iets. Dat is dan prima. Het zijn tenslotte kunstenaars,’ aldus wethouder Arriën Kruyt. Dat lijkt mij wat te gemakkelijk. Amersfoort mag best iets doen voor de creatieve sector in de stad. Als het de stadsbestuurders uitkomt, zijn ze maar wat trots op de kunstenaars die hun bijdrage leveren aan het culturele imago van Amersfoort.
Eigenlijk is er maar een goed recept: als er bedrijfsmatige ruimten vrijkomen of al beschikbaar zijn, moet onze gemeentelijke bureaucratie niet direct met allerlei geordende plannen komen. Waarom kan een aantal oude bedrijfspanden, sfeerbepalend voor een deel van de stad en herinneringen aan voorbije tijden, niet gewoon blijven staan? Waarom moeten oude gebouwen steeds plaats maken voor appartementscomplexen of lucratieve kantoorruimte waar sowieso steeds minder vraag naar is? Ik ben er wel voor om Rohm en Haas, ook na het vertrek van de tijdelijke popkelder, te handhaven als broedplaats voor creatief talent.

De onzin van statistieken

Vrijdag 22 december 2006

Toegegeven, statistisch materiaal is vaak onontbeerlijk. Maar soms kan het zijn doel voorbijschieten, zeker wanneer het niet aansluit bij realiteit. Dat realiseerde ik mij vandaag toen ik in de raadspost een overdruk vond van de stadsberichten van 13 december. Onderwerp was het Wijkbericht Vermeer-, Berg- en Leusderkwartier. De overdrukpagina bestaat voor een belangrijk deel uit statistische gegevens.
De gebundelde gegevens sluiten aan bij het feit dat de drie wijken samen één wijkbeheersgebied vormen. Maar de verschillen tussen de drie wijken zijn huizenhoog.

Het geboden statistisch materiaal slaat daarom nergens op. Dat in de drie wijken het gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden net iets meer dan tien procent boven het Amersfoortse gemiddelde ligt, zal best. Maar als je deze getallen voor het Vermeerkwartier en de Berg zou gaan splitsen, komen er geheel andere resultaten naar voren. En dat geldt voor meer onderdelen, zoals het aandeel koopwoningen, de rapportcijfers over de buurt en het aandeel alleenstaanden.
Overigens: het toegestuurde materiaal is een overdruk uit de tien dagen eerder verschenen Stadsberichten, via Amersfoort Nu door iedereen in de stad ontvangen. Dat niemand is opgevallen dat er een aantal gegevens – waarschijnlijk door drukfouten – op het banale af onjuist zijn. Dat er núl procent van de inwoners in deze wijken een hbo of universitaire opleiding hebben genoten, lijkt mij wat onder de maat. En dat er van de 7.396 bedrijven in onze stad slecht 1,3 in Amersfoort-Zuid is gevestigd, gaat er bij mij ook niet in!

De groei van de stad

Donderdag 21 december 2006

Beleid ontwikkelen zonder landelijke ontwikkelingen op hun waarschijnlijke consequenties te beoordelen, kan een linke zaak zijn. De discussie over de verstedelijking van Vathorst-West stelt dit onder bewijs. De raadsleden kregen deze week de antwoorden op vragen die tijdens de discussie over Vathorst-West zijn gesteld.

Een van de vragen betrof de noodzaak voor de verdere stadsuitbreiding. Die is er, stelt het college, want hoewel de vooruitzichten over de bevolkingstoename in ons land op de middellange termijn eerder een krimp dan een groei vertonen, ligt dat voor Amersfoort anders. Het college beroept zich daarbij op de studie Krimp en Ruimte van het Ruimtelijke Planbureau en op de studie De Krimpende Stad van het Kenniscentrum Grote Steden.
Uit beide studies blijkt dat een toenemend aantal regio’s de komende tien jaren krijgen te maken met een stagnatie of terugloop in hun bevolkingsomvang. In enkele regio’s, zoals Zuid-Limburg, is deze trend al ingezet. Maar voor een aantal andere regio’s, waaronder Amersfoort, voorspellen beide studies tot aan het jaar 2025 nog een groei.
Deze voorspellingen zijn het resultaat van het doorrekenen van reeksen. Maar er is natuurlijk ook nog een bestuurlijke werkelijkheid. Gen enkele regio wil krimpen. Het te verwachten gevolg zal zijn dat, naarmate steeds meer regio’s met stilstand of krimp krijgen te maken, de concurrentie tussen de regio’s gaat toenemen. Het is daarom nog maar de vraag of in 2010 tot 2015 er nog steeds voldoende mensen zijn die zich in Amersfoort willen vestigen of er gevestigd willen blijven. Met alleen maar doorbouwen vergroot je de concurrentiepositie van onze stad niet. In feite is het verstedelijkingsbeleid van het college gebouwd op lemen voeten.

De toekomst van het OBV

Woensdag 20 december 2006

De SP wenst een onderzoek door de Rekenkamer naar de rol van het Ontwikkelings Bedrijf Vathorst OBV. De positie van het gemeentebestuur binnen het OBV, de feitelijke invloed op de ontwikkelingen en zo meer zouden volgens de SP moeten worden onderzocht. Of de Rekenkamer op dit verzoek ingaat, weet ik niet: de vragen zijn zinvol maar niet in alle gevallen eenduidig te beantwoorden. De verhoudingen binnen het OBV zijn contractueel vastgelegd en in welke mate gemeentelijke vertegenwoordigers binnen dit bedrijf hun maatschappelijke verantwoordelijkheid steeds laten gelden, zal in objectieve zin moeilijk zijn vast te stellen. Maar misschien is het een poging waard.

Veel belangrijker lijkt mij echter een discussie over de toekomst van het OBV, dit gezien in samenhang met de te verwachte bouw van nog eens twee- tot drieduizend woningen in Vathorst-West. Het OBV heeft een zeer specifieke geschiedenis, die wordt gekenmerkt door grondposities en afspraken daarover met het toenmalige college. Deze geschiedenis telt niet voor Vathorst-West, zeker niet tegen het licht van de raadsuitspraak over de eindigheid van de Vathorstontwikkeling – ook al staat die nu weer op de tocht.
Als ontwikkelingsbedrijf heeft het OBV het niet slecht gedaan, ook al bestaat er kritiek op enkele onderdelen zoals de invulling van de Groene Zoom rond Hooglanderveen. Het zou onzin zijn om voor Vathorst-West een nieuw ontwikkelingsbedrijf in het leven te roepen. Maar wat wel relevant is, is de vraag hoe bij de ontwikkeling van Vathorst-West de verhoudingen binnen het OBV vorm krijgen. Gezien de positie van de stad (strategische grondaankopen door ontwikkelaars zijn geen verantwoording van de gemeenteraad) zou op termijn een verandering in de eigendoms- en zeggenschapsverhoudingen binnen het OBV een gesprekspunt moeten gaan vormen. Dan zijn meteen ook enkele SP-vragen beantwoord.

De soap rondom de lokale omroep

Dinsdag 19 december 2006

Het gedoe binnen de lokale omroepwereld levert veel gespreksstof, maar weinig vreugde op. Nu is het weer Eemstad RTV die de vleesgeworden verongelijktheid speelt. De dames en heren van Eemstad willen hoe dan ook niet met enkele medewerkers van Omroep Amersfoort samenwerken. Daar kan ik, vanuit hun standpunt gezien, begrip voor opbrengen. Maar sluit dan een ander soort intentieverklaring af en geef niet, als de conclusies van een onafhankelijke derde je niet aanstaan, ineens een andere uitleg aan afspraken dan eerder is overeengekomen.

Natuurlijk: zoals steeds in omroepland – dus ook in Amersfoort – gaat het weer om mannetjes en vrouwtjes, om geraakte ego’s en om vermeende machtsposities. Voor de ogen van de Amersfoortse gemeenschap ontrolt zich een soap omdat enkele heren, en op de achtergrond hun dames, niet door één deur kunnen. Dat is dan maar zo, maar als dat zo blijft rest er maar een conclusie: stuur iedereen naar huis en begin met een schone lei.
Het eindoordeel lijkt nu bij het Commissariaat van de Media te belanden. Lijkt, want het allerlaatste woord ligt toch bij de gemeenteraad. Die moet bereid zijn om zeven ton gemeenschapsgeld in deze slangenkuil te steken. Zonder deze bijdrage heeft Omroep Amersfoort geen toekomst en komt Eemstad RTV niet eens van de grond. Mijn verwachting is overigens dat het niet bij deze zeven ton blijft. Mijn conclusie is daarom simpel: houdt er mee op.

Overigens: Eemstad RTV vindt dat gedurende het eerste jaar van de nieuwe omroep het bestuur zich nauw met de ontwikkeling van de nieuwe organisatie moet bezighouden. Uit alles tot nog toe blijkt echter dat een nieuwe omroeporganisatie (maar dat geldt net zo goed voor Omroep Amersfoort) slechts kan bestaan met een sterke directeur die de verschillende ego’s in toom weet te houden. Echter: vindt maar eens een man of vrouw met kwaliteit, wanneer die hoort dat hij of zij bijna dagelijks met de secretaris of een ander bestuurslid van de nieuwe organisatie moet overleggen. Zo staat het in de intentieovereenkomst, maar op die voorwaarde vind je geen mens met voldoende kennis en importantie. Dus nogmaals: houdt er mee op!

Written by raphaelsmit

25/12/2006 bij 17:50

Geplaatst in Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: